Giới trẻ Anh đang loay hoay trong một "mối quan hệ độc hại" với chính chiếc điện thoại của mình. Một mặt, các em thừa nhận mình đang bị đầu độc bởi những nội dung vô bổ, khiến bản thân dán mắt vào màn hình suốt hàng giờ liền trong vô định. Nhưng mặt khác, mạng xã hội đã trở thành hơi thở, là sợi dây sinh mệnh kết nối cuộc sống mà các em kiên quyết bảo vệ và không muốn bất kỳ ai, kể cả chính phủ, được quyền cắt đứt.
Những cơn nghiện không tên
Tại một ngôi trường phía Nam London, những bạn trẻ từ 16 đến 18 tuổi đều xem Snapchat, Instagram hay TikTok là những "cánh cửa" kỳ diệu để kết nối và chạm tay vào thế giới. Thế nhưng, phía sau cánh cửa ấy lại là một thực tại bào mòn cả sức lực lẫn tinh thần. Giữa những bóng ma của vấn nạn bắt nạt trực tuyến và sự bủa vây của các thuật toán gây nghiện, giới trẻ dường như đang rơi vào một mê cung không có lối thoát.
Awand Khdir, 17 tuổi, nhớ lại: "Có những kỳ nghỉ hè, mình dành tới 8 tiếng mỗi ngày chỉ để lướt TikTok. Bây giờ giảm xuống còn 3-4 tiếng nhưng mình thấy vẫn chưa ổn. Việc lướt mạng trong vô thức là một chuyện, nhưng những nội dung độc hại xuất hiện trên đó mới thực sự đáng lo".
Dù các "ông lớn" công nghệ liên tục tung ra hàng loạt rào chắn từ mặc định tài khoản riêng tư, giới hạn 60 phút mỗi ngày cho đến những lời nhắc đi ngủ sau 10 giờ đêm nhưng tất cả dường như chỉ là "lớp sơn bóng" bên ngoài. Thực tế, giới trẻ vẫn xem những quy định này là những thử thách dễ dàng vượt qua, bởi chỉ cần vài thao tác nhỏ, mọi giới hạn kiểm soát đều trở nên vô hiệu.
Khó khăn trong việc thực thi lệnh cấm
Trong khi nhiều phụ huynh ủng hộ việc "cấm cửa" thì các chuyên gia lại tỏ ra hoài nghi. Giáo sư Amy Orben (Đại học Cambridge) nhận định, "Thế giới trực tuyến rất phức tạp và tác động của nó lên mỗi đứa trẻ là không giống nhau. Việc cấm đoán có thể đẩy các em vào những góc khuất nguy hiểm hơn". Leah Osando (17 tuổi) khẳng định "Ngay cả khi bị cấm, trẻ em vẫn sẽ tìm cách vào web đen hoặc dùng các phần mềm ngụy trang (VPN)".
Thực tế tại Úc đã minh chứng cho điều này khi có khoảng 20% thiếu niên dưới 16 tuổi vẫn dùng mạng xã hội bình thường chỉ sau 2 tháng có lệnh cấm.
Thay vì cấm đoán cực đoan, Giáo sư Sonia Livingstone tại Trường Kinh tế London cho rằng chính phủ đang dùng "một chiếc búa quá cùn để giải quyết một vấn đề tinh vi". Bà đề xuất một hướng đi khác, buộc các công ty công nghệ phải thiết kế ứng dụng an toàn ngay từ đầu thay vì tước bỏ quyền tiếp cận của trẻ em. Thay vì cấm tất cả, bà gợi ý cách tiếp cận thực tế hơn là siết chặt Snapchat ở khâu kết nối với người lạ, chặn nội dung tự hại trên Instagram và điều chỉnh thuật toán gây nghiện của TikTok.
Cuộc chiến giữa việc bảo vệ và trao quyền cho trẻ em trên không gian mạng vẫn chưa có hồi kết. Nhưng có một sự thật mà giới chức Anh phải đối mặt, như lời Giáo sư Julia Davidson, "Làm sao ta có thể cấm những đứa trẻ 14, 15 tuổi – những người đã lớn lên cùng internet và coi đó là mạng lưới sống còn của mình?"
(Theo Reuters)
