Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long vừa ký Quyết định số 1126/QĐ-BCT ngày 14/5/2026 ban hành Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.
Tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng, giảm 3.000 MW phụ tải giờ cao điểm
Theo kế hoạch, Bộ Công Thương đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026. Riêng trong các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7, mức tiết kiệm điện năng tiêu thụ được yêu cầu đạt tối thiểu 10%.
Để thực hiện mục tiêu này, Bộ sẽ triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện (DSM), dịch chuyển phụ tải và điều chỉnh phụ tải điện (DR), với mục tiêu tiết giảm tối thiểu 3.000 MW công suất phụ tải trong các khung giờ cao điểm khi hệ thống có nguy cơ mất cân đối cung - cầu.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được giao nhiệm vụ triển khai các giải pháp kỹ thuật và quản lý để đưa tỷ lệ tổn thất điện năng toàn hệ thống xuống dưới 6%.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất sử dụng từ 500.000 kWh điện mỗi năm trở lên, kế hoạch yêu cầu tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm hoặc 3% tổng điện năng tiêu thụ hằng năm. Các doanh nghiệp đồng thời phải chủ động bố trí sản xuất tránh giờ cao điểm và chuẩn bị nguồn điện dự phòng khi hệ thống thiếu hụt công suất.
Điện mặt trời mái nhà chuyển mạnh sang mô hình “tự sản, tự tiêu”
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của kế hoạch là định hướng phát triển điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản, tự tiêu thay vì tập trung bán điện lên lưới.
Bộ Công Thương đặt mục tiêu đến cuối năm 2026, khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà, hoặc đạt 20% tổng công suất lắp đặt theo kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030 của từng địa phương.
Các hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) được khuyến khích lắp đặt cùng điện mặt trời mái nhà nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện.
Đối với hộ gia đình, kế hoạch khuyến khích kết hợp điện mặt trời mái nhà với hệ thống lưu trữ, hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời và các thiết bị có dán nhãn năng lượng hiệu suất cao.
Kế hoạch cũng phân công trách nhiệm cụ thể cho từng nhóm đối tượng.
Cơ quan công sở phải xây dựng kế hoạch tiết kiệm điện theo từng quý, thay thế thiết bị hiệu suất thấp và đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá thi đua hằng năm.
Hệ thống chiếu sáng công cộng, quảng cáo và trang trí ngoài trời phải tiết kiệm tối thiểu 30% điện năng tiêu thụ. Các hệ thống quảng cáo ngoài trời được yêu cầu tắt hoặc giảm ít nhất 50% công suất trong giờ cao điểm buổi tối theo yêu cầu của đơn vị điện lực.
Về chính sách hỗ trợ, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nghiên cứu các cơ chế tín dụng ưu đãi, hỗ trợ tài chính cho hộ gia đình và doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời mái nhà và BESS, đồng thời xem xét cơ chế cho phép EVN hạch toán chi phí triển khai các chương trình DSM vào giá thành điện.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao rà soát và nâng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu đối với các thiết bị điện, bao gồm lộ trình loại bỏ bóng đèn sợi đốt từ 20W trở lên và hoàn thiện tiêu chuẩn cho động cơ điện, bộ sạc, adapter và trạm sạc điện.
Các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Công Thương, EVN và địa phương có trách nhiệm theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện và báo cáo định kỳ trước ngày 15/6 và 1/12 hằng năm để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
