Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực, trong đó có dự thảo Tờ trình của Bộ Công Thương về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là đề xuất cho phép các chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ sản xuất và cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong một lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân sẽ được phân bổ vào các lần điều chỉnh tiếp theo.
Theo cơ quan soạn thảo, nguyên tắc này nhằm bảo đảm giá bán lẻ điện phản ánh và được điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các thông số đầu vào, đủ để bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ và tạo ra mức lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp bảo toàn, phát triển vốn kinh doanh, đồng thời vẫn xét đến điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ và mức độ phát triển của thị trường điện cạnh tranh.
Khoản lỗ hơn 50.000 tỷ của EVN là cơ sở cho đề xuất mới
Bộ Công Thương cho biết đề xuất trên xuất phát từ thực tế EVN ghi nhận khoản lỗ lớn trong giai đoạn 2022-2023 khi giá nhiên liệu đầu vào tăng mạnh nhưng giá điện không được điều chỉnh tương ứng nhằm hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội.
Trong năm 2022, giá bán lẻ điện được giữ nguyên dù giá than nhập khẩu và giá khí tăng mạnh sau xung đột Nga - Ukraine. Sang năm 2023, giá điện đã được điều chỉnh nhưng vẫn chưa bù đắp đầy đủ các chi phí phát sinh.
Theo dự thảo Tờ trình, khoản lỗ lũy kế của EVN trong hai năm 2022-2023 vào khoảng 50.029 tỷ đồng. Đến cuối năm 2025, nhờ kết quả kinh doanh cải thiện trong giai đoạn 2024-2025, số lỗ lũy kế tại Công ty mẹ EVN giảm xuống còn khoảng 5.611 tỷ đồng.
Phần lỗ còn lại này dự kiến sẽ tiếp tục được tính toán và phân bổ vào các lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân trong tương lai, có thể xử lý toàn bộ hoặc từng phần với biên độ nhỏ để hạn chế tác động đột ngột tới người dân và doanh nghiệp.
Giá điện được đề xuất phản ánh sát hơn chi phí đầu vào
Bên cạnh cơ chế phân bổ chi phí chưa được bù đắp đầy đủ, Bộ Công Thương cũng đề xuất sửa đổi chính sách giá điện theo hướng thực hiện cơ cấu biểu giá bán lẻ điện hợp lý và từng bước xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng chưa tham gia thị trường bán lẻ điện cạnh tranh.
Dự thảo đồng thời sửa đổi quy định về nhóm khách hàng sử dụng điện, trong đó giá bán lẻ điện đối với các khách hàng ngoài mục đích sinh hoạt sẽ được xây dựng phù hợp với lộ trình cải tiến biểu giá bán lẻ điện và tiến trình phát triển thị trường điện cạnh tranh.
Nếu được thông qua, các đề xuất này sẽ tạo cơ sở pháp lý để giá điện phản ánh đầy đủ hơn biến động chi phí đầu vào, đồng thời tiếp tục điều chỉnh cơ chế phân bổ chi phí giữa các nhóm khách hàng trong giai đoạn thị trường điện Việt Nam từng bước vận hành theo cơ chế cạnh tranh hơn.
