CIT ngày 7/5 ra phán quyết thuế nhập khẩu 10% Tổng thống Donald Trump đang áp dụng tạm thời trên toàn cầu là không có cơ sở theo Đạo luật Thương mại năm 1974. Một trong các thẩm phán cho rằng còn quá sớm để tuyên bố chiến thắng cho phía khởi kiện.
Tòa án từ chối ban hành lệnh cấm áp thuế với các hãng nhập khẩu, qua đó bác bỏ đề nghị từ nhóm 24 bang, chủ yếu do đảng Dân chủ lãnh đạo. Tòa cho rằng các bang không có tư cách pháp lý để yêu cầu biện pháp đó.
Các thẩm phán cho rằng phần lớn bang khởi kiện, trừ Washington, không phải là bên nhập khẩu trả tiền thuế hoặc có thể phải trả thuế. Riêng Washington đã nộp được bằng chứng cho thấy bang này trả thuế thông qua Đại học Washington - một tổ chức nghiên cứu công. Vì vậy, với các hãng nhập khẩu khác, thuế 10% vẫn được thực thi trong thời gian chính phủ Mỹ kháng cáo.
Hai doanh nghiệp tư nhân thắng kiện là hãng đồ chơi Basic Fun! và công ty nhập khẩu gia vị Burlap & Barrel. Họ lập luận rằng việc ông Trump áp thuế mới là để lách phán quyết hồi tháng 2 của Tòa án Tối cao Mỹ. Khi đó, Tòa bác bỏ các loại thuế nhập khẩu mà ông Trump áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), gồm thuế đối ứng và thuế riêng áp lên Mexico, Canada, Trung Quốc.
Ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ông Trump đã chuyển sang điều luật Mục 122, cho phép áp thuế lên tới 15% trong tối đa 150 ngày để khắc phục tình trạng "thâm hụt cán cân thanh toán" nghiêm trọng hoặc ngăn chặn sự mất giá sắp xảy ra của đồng USD.
Mặc dù phán quyết mới của CIT áp dụng cho khoản thuế quan dự kiến hết hạn trong khoảng hai tháng tới nhưng động thái này đánh dấu một bước lùi lớn khác đối với tham vọng thuế quan toàn cầu của ông Trump. Diễn biến này xảy ra chỉ một tuần trước khi tổng thống Mỹ có cuộc thảo luận về căng thẳng thương mại với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Sự việc này tạo tiền đề cho một cuộc chiến pháp lý kéo dài khác về việc hoàn trả hàng tỷ USD tiền thuế, diễn ra ba tháng sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế quan toàn cầu sâu rộng mà ông Trump áp đặt theo luật tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Chính quyền Trump vẫn có ý định khôi phục các mức thuế diện rộng đối với các đối tác thương mại lớn bằng cách viện dẫn một đạo luật thứ ba vốn đã vượt qua nhiều thách thức pháp lý: Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, liên quan đến các hành vi thương mại không công bằng. Hiện có ba cuộc điều tra thuế quan theo Mục 301 đang được tiến hành và dự kiến hoàn tất vào tháng 7.
Phán quyết của CIT hôm 7/5 cho thấy đạo luật này không phải là bước đi phù hợp cho các loại thâm hụt thương mại mà ông Trump đã dẫn trong sắc lệnh hồi tháng 2.
"Phán quyết này là một chiến thắng quan trọng cho các công ty Mỹ dựa vào sản xuất toàn cầu để cung cấp các sản phẩm an toàn và giá cả phải chăng. Các mức thuế bất hợp pháp khiến các doanh nghiệp như chúng tôi khó cạnh tranh và phát triển hơn," Jay Foreman, Giám đốc điều hành của Basic Fun! cho biết.
Chính quyền Trump lập luận rằng tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng tồn tại dưới dạng thâm hụt thương mại hàng hóa hàng năm của Mỹ lên tới 1,2 nghìn tỷ USD và thâm hụt tài khoản vãng lai ở mức 4% GDP.
(Theo Reuters)
