Trong Báo cáo vĩ mô vừa phát hành, Bộ phận phân tích của Chứng khoán Thiên Việt (TVS Research) cho rằng lạm phát toàn cầu sẽ tăng trong các tháng tới khi giá dầu tiếp tục neo cao.
Tại Việt Nam, Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4/2026 tăng mạnh lên mức 5,5% so với cùng kỳ năm trước do các nhóm dịch vụ ăn uống và khí đốt tăng dưới áp lực giá xăng dầu.
Giá dầu Brent tiếp tục giữ ở mức cao, bình quân 102 USD/thùng trong tháng 4, tăng 46% so với năm trước, qua đó tạo áp lực điều chỉnh lên giá xăng dầu trong nước. Tính bình quân theo số ngày điều chỉnh trong tháng 4, giá xăng RON 95-III bình quân đạt 24.196 VND/lít, tăng 20%, trong khi giá dầu diesel (DO 0,05S-II) đạt 33.612 VND/lít, tăng 90%.
Dù Chính phủ đã có những biện pháp hỗ trợ giảm thuế, giá xăng dầu vẫn neo ở mức cao làm tăng chi phí đầu vào của các nhóm Giao thông, Dịch vụ ăn uống ngoài gia đình, và Nhà ở & Vật liệu xây dựng.
TVS Research cho rằng chỉ số CPI sẽ tiếp tục duy trì trên mức 4,5% trong các tháng tới, thậm chí đạt mức 5,5%-6% nếu không có các biện pháp can thiệp từ Chính phủ nhằm hỗ trợ giá xăng dầu và kiểm soát các chi phí khác như lương thực & thực phẩm.
“Chúng tôi đã nâng dự báo lạm phát bình quân trong năm 2026 lên mức 4,2%-4,3% với giá dầu thô bình quân trong năm 2026 nâng lên mức 80-85 USD/thùng (so với dự báo 75 USD/thùng trước đó) với việc mức giảm tồn kho của các nước sản xuất dầu mỏ ở Trung Đông giảm nhanh hơn dự kiến”, báo cáo nhấn mạnh.
Trên toàn cầu, lạm phát đang có dấu hiệu tăng trở lại do giá dầu neo cao, liên quan đến cuộc xung đột Mỹ - Iran kéo dài.
CPI tại Mỹ tháng 3/2026 tăng mạnh lên 3,3% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ tháng 5/2024, phần lớn do giá nhiên liệu tăng mạnh 21%. Số liệu vừa được công bố vào ngày 12/5 cho biết CPI của Mỹ tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ, cao hơn dự báo 3,7% và là mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.
Tại châu Âu, lạm phát khu vực Eurozone tăng 2,5% trong tháng 3 so với năm ngoái, với giá năng lượng tăng 11%. Trung Quốc duy trì CPI tại 1% trong tháng 3, thấp hơn so với tháng trước, nhưng chỉ số giá sản xuất (PPI) lần đầu tăng 41 tháng giảm liên tiếp.
Tính đến đầu tháng 5/2026, eo biển Hormuz đã bị phong tỏa thực chất hơn 65 ngày liên tiếp khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, Với diễn biến chiến sự phức tạp tại khu vực Trung Động. TVS Research cho rằng khả năng eo biển này tiếp tục đóng cửa tối thiểu đến hết Q2 2026 sẽ làm giá dầu neo cao trong thời gian tới.
Chúng tôi cho rằng trong kịch bản eo biển mở lại từ sau quý II/2026, giá dầu Brent bình quân cả năm 2026 sẽ quanh mức 80-85 USD/thùng, tăng từ 33%-41% so với đầu năm.
Lý do chính đến từ cấu trúc nguồn cung: toàn bộ công suất dự phòng của OPEC+ hiện đang bị cô lập phía trong eo biển, trong khi hai tuyến đường ống vòng tránh của Saudi Arabia và UAE chỉ có thể bù đắp dưới 50% lượng thiếu hụt so với mức thông thường trước chiến tranh. Ngoài ra, không có vùng sản xuất nào trên thế giới có khả năng lấp đầy phần thiếu hụt còn lại trong ngắn hạn.
Ngay cả khi eo biển mở cửa trở lại sớm nhất từ sau quý II/2026, theo đánh giá của IEA, nguồn cung từ khu vực Vịnh vẫn cần từ 2 đến 9 tháng để phục hồi về mức trước chiến tranh. “Chúng tôi cho rằng trong kịch bản này, giá dầu Brent bình quân cả năm 2026 sẽ quanh mức 80-85 USD/thùng, tăng từ 33%-41% so với đầu năm”, TVS Research nhận định.
