Cổ phiếu SpaceX đã khép lại tuần giao dịch đầu tiên với mức tăng điểm, dù hành trình khá gập ghềnh trong những phiên về sau, cho thấy đợt IPO (phát hành cổ phiểu lần đầu ra công chúng) lớn nhất lịch sử không hề miễn nhiễm với sự biến động giá cổ phiếu vốn thường làm chao đảo các doanh nghiệp lớn sau khi lên sàn.
Không quá bất ngờ
Cổ phiếu của công ty hàng không vũ trụ, vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI) của tỷ phú Elon Musk đã giảm 3,6% vào ngày 18/6/2026, kéo dài đà giảm trong hai ngày lên mức 8,3%. Thị trường tài chính Mỹ đóng cửa nghỉ lễ vào ngày 19/6/2026.
Mặc dù vậy, SpaceX vẫn kết tuần giao dịch đầu tiên ở mức cao hơn 37% so với mức giá 135 USD trong đợt IPO kỷ lục. Tổng vốn hóa thị trường của công ty khi chốt phiên đạt 2.400 tỷ USD, trở thành công ty lớn thứ 6 trên thế giới.
Kat Liu, nhà phân tích tại IPOX Schuster, nhận định: "Xét về quy mô khổng lồ của đợt IPO này cùng với hiệu suất tăng trưởng mạnh ban đầu, không quá bất ngờ khi xuất hiện hiện tượng chốt lời ở một mức nhất định từ các nhà đầu tư."
Bà nói thêm: "Đây là một tuần giao dịch đặc biệt bận rộn và bị rút ngắn thời gian đối với đợt IPO lớn nhất trong lịch sử."
Dave Mazza, Giám đốc điều hành (CEO) Roundhill Financial, nhận định: “Sau một đợt tăng như thế này, một hoặc hai ngày giảm điểm giống như một sự xả hơi hơn là do bất kỳ yếu tố cơ bản nào. Cổ phiếu di chuyển gần như thẳng đứng kể từ khi IPO, tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do (free float) lại rất ít, và đến một lúc nào đó bên mua đơn giản là cần phải tạm nghỉ.”
Ông nói thêm: “Con số tôi quan tâm là mức giá IPO 135 USD, và nếu chúng ta vẫn đứng vững trên mức đó, tôi hiểu đây là giai đoạn cổ phiếu đang hấp thụ một tuần bùng nổ, chứ không phải là điều gì đáng để lo ngại.”
Chờ cú hích lớn vào tuần tới
Giao dịch của các nhà đầu tư cá nhân đang đóng một vai trò trong những chuyển động trồi sụt thất thường nói trên, sau khi nhóm này được phân bổ khoảng 20% tổng số cổ phiếu chào bán tại đợt IPO.
Các nhà đầu tư cá nhân là những người mua ròng lớn cổ phiếu SpaceX trong vài ngày giao dịch đầu tiên, rót tiền vào cổ phiếu của công ty này nhiều hơn các mã được yêu thích khác như Nvidia. Tuy nhiên, nhóm này đã lùi lại một bước vào ngày 17/6/2026, dòng tiền ròng đi ngang trong hầu hết cả ngày và kết thúc với một lượng mua ròng nhỏ trị giá 2,3 triệu USD khi thị trường đóng cửa, theo dữ liệu từ Vanda Research.
Do tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do ngoài thị trường tương đối nhỏ cùng mức định giá cao, các nhà phân tích và nhà quản lý quỹ đã cảnh báo các nhà đầu tư nên chuẩn bị trước tinh thần cho những biến động mạnh trong giai đoạn đầu SpaceX lên sàn.
Vào ngày 18/6/2026, nhóm này đã bán ròng 3,5 triệu USD trong 10 phút đầu tiên của phiên giao dịch trước khi dòng tiền ổn định trở lại và dịch chuyển về vùng tích cực.
Theo Michael Monaghan, đối tác kiêm nhà quản lý danh mục đầu tư tại Founder Funds ở Dallas, tổ chức đang nắm giữ cổ phiếu SpaceX, sự biến động có thể sẽ tiếp diễn khi các nhà đầu tư cân nhắc những kỳ vọng cao ngất ngưởng về tăng trưởng doanh thu tương lai mà chưa có một lộ trình đạt được rõ ràng.
“Chúng tôi rất thoải mái khi sở hữu cổ phiếu này vì có thể nhìn thấy mức doanh thu 200 tỷ USD vào năm 2030,” ông nói và lưu ý rằng các ước tính ở những tổ chức khác thậm chí còn cao hơn. “Nhưng cả theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, bạn cần một tên lửa để đi tìm nguồn doanh thu đó.”
Ông Andrew Beale từ Arete Research đã bắt đầu theo dõi cổ phiếu này vào ngày 18/6/2026 với khuyến nghị mua và mức giá mục tiêu là 401 USD, hàm ý rằng giá trị của cổ phiếu SpaceX sẽ tăng hơn gấp đôi so với mức giao dịch hiện tại.
“Chúng tôi cho rằng các yếu tố cơ bản và tiềm năng tăng trưởng dài hạn của SpaceX sẽ thúc đẩy sự quan tâm của nhà đầu tư,” ông Beale nhận xét. Dù dự báo công ty sẽ vượt mốc 200 tỷ USD doanh thu vào năm 2030, ông vẫn cảnh báo rằng lộ trình tới đó không nhất thiết sẽ hoàn toàn thuận buồm xuôi gió.
Ông nói thêm: “Ngành vũ trụ rất khắc nghiệt và các mốc thời gian có thể bị trượt do những bất thường trong vụ phóng, các thách thức kỹ thuật, lo ngại về môi trường cùng vô số yếu tố khác, vì vậy mọi ước tính nên được xem xét thận trọng.”
Bất chấp một vài phiên giao dịch đầy sóng gió, cổ phiếu có thể sắp nhận được một số lực đỡ từ cột mốc được đưa vào các chỉ số chứng khoán trong những tuần tới. SpaceX sẽ đủ điều kiện để được thêm vào chỉ số Nasdaq 100 sau 15 ngày giao dịch, nhờ thay đổi quy định của Nasdaq nhằm cho phép các đợt IPO vốn hóa siêu lớn (megacap) được gia nhập nhanh hơn.
Nếu SpaceX được thêm vào Nasdaq 100, ban đầu cổ phiếu có thể sẽ chiếm một tỷ trọng nhỏ trong thước đo này. Công ty cũng sẽ sớm đủ điều kiện để được đưa vào các bộ chỉ số của FTSE Russell và MSCI.
Hệ quả là khoảng 30% lượng cổ phiếu lưu hành tự do của SpaceX dự kiến vào tay các nhà đầu tư thụ động chỉ hai tuần sau khi IPO, theo Intropic, một đơn vị cung cấp dự báo tái cơ cấu chỉ số. Nhu cầu đó, kết hợp với lượng cổ phiếu lưu hành tự do thấp - do các điều khoản khóa cổ phiếu (lockup) ngăn cản người nội bộ bán ra trong nhiều tháng - có thể tạo áp lực đẩy giá cổ phiếu SpaceX đi lên.
Lịch sử cho thấy giao dịch có thể rất hỗn loạn đối với các đợt IPO vốn hóa siêu lớn: Mức sụt giảm tối đa trung bình tính từ giá đóng phiên ngày đầu tiên là 55% trong vòng năm đầu tiên lên sàn của cổ phiếu, theo phân tích của Truist Wealth.
Nhưng với mức tăng tuần tính đến cuối phiên 18/6/2026, cổ phiếu SpaceX đã vượt qua hiệu suất tuần đầu tiên trung bình của 30 đợt IPO công nghệ lớn tại Mỹ trong 15 năm qua, theo Truist Advisory Services.
Hôm 16/6/2026, SpaceX cho biết sẽ mua lại Anysphere - startup sở hữu Cursor, công cụ lập trình bằng AI phổ biến - với giá 60 tỷ USD bằng cổ phiếu, nhằm củng cố sự hiện diện của "gã khổng lồ" trong thị trường công cụ AI dành cho doanh nghiệp nhiều triển vọng.
Một nguồn tin hôm 18/6/2026 tiết lộ các ngân hàng bảo lãnh của SpaceX đang chuẩn bị gặp gỡ các nhà đầu tư ngay trong tuần tới để thảo luận về một đợt phát hành trái phiếu trị giá ít nhất 20 tỷ USD, trong bối cảnh công ty đang ráo riết tìm kiếm nguồn vốn cho kế hoạch mở rộng tham vọng về AI.
(Theo Reuters, Bloomberg)
