Tại hội nghị quán triệt chỉ đạo của Thống đốc NHNN về giảm mặt bằng lãi suất và bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động tiền tệ, bà Hoàng Huyền Châm, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 cho biết từ quý IV/2025 đến nay, thị trường tiền tệ nhiều thời điểm gặp khó khăn về thanh khoản, khiến mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân.
Theo Thông báo số 117/TB-NHNN ban hành ngày 9/4/2026, các tổ chức tín dụng phải giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên so với mức cuối tháng 3/2026. Tuy nhiên, qua công tác thanh tra và giám sát, NHNN Khu vực 1 cho biết vẫn xuất hiện hiện tượng giảm lãi suất mang tính hình thức, chưa phản ánh đầy đủ vào mặt bằng lãi suất thực tế.
NHNN Khu vực 1 yêu cầu các ngân hàng bảo đảm lãi suất thực tế áp dụng cho khách hàng phải thống nhất với lãi suất niêm yết, lãi suất công bố và các quy định nội bộ. Các cơ chế lãi suất thỏa thuận, lãi suất cộng thêm theo chương trình ưu đãi hoặc các trường hợp phê duyệt ngoại lệ sẽ được rà soát chặt chẽ nhằm ngăn tình trạng làm tăng mặt bằng huy động thực tế.
Cơ quan quản lý cũng cảnh báo các hành vi lợi dụng vị trí công tác hoặc lòng tin của khách hàng để chào mời mức lãi suất cao hơn quy định, yêu cầu ký khống hồ sơ hoặc dẫn dụ truy cập các website giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Bên cạnh đó, các giao dịch mang tính kỹ thuật như “vừa gửi vừa vay” để gia tăng quy mô huy động, chạy theo chỉ tiêu tăng trưởng ngắn hạn cũng thuộc diện cần chấn chỉnh. NHNN đồng thời yêu cầu hạn chế việc cho vay bằng VND có tài sản bảo đảm là ngoại tệ rồi tiếp tục gửi lại chính khoản tiền vay tại ngân hàng để hưởng chênh lệch lãi suất, bởi hoạt động này có thể làm méo mó dòng vốn và ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ.
Tạo dư địa giảm lãi vay, kiểm soát rủi ro hệ thống
Theo NHNN Khu vực 1, để có điều kiện giảm lãi suất cho vay, các tổ chức tín dụng cần chủ động tiết giảm chi phí hoạt động, tối ưu chi phí vốn, đồng thời tập trung tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng của nền kinh tế.
Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các ngân hàng rà soát cơ chế giao chỉ tiêu kinh doanh, hướng tới các tiêu chí chất lượng, hiệu quả và quản trị rủi ro thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng quy mô. Việc kiểm soát nợ quá hạn, hạn chế phát sinh nợ xấu mới được xem là điều kiện quan trọng để duy trì mặt bằng lãi suất ổn định trong trung và dài hạn.
Bên cạnh vấn đề lãi suất, hội nghị cũng cảnh báo nguy cơ gia tăng của các hình thức lừa đảo công nghệ cao trong lĩnh vực ngân hàng. Các chuyên gia an ninh cho biết tội phạm đang sử dụng công nghệ Deepfake và AI Voice để giả mạo khuôn mặt, giọng nói nhằm thao túng khách hàng thực hiện xác thực sinh trắc học hoặc chuyển tiền theo các kịch bản lừa đảo.
NHNN Khu vực 1 cho biết sẽ tiếp tục tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định về huy động vốn. Những hành vi làm gia tăng lãi suất thực tế, cạnh tranh không lành mạnh hoặc lách quy định sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
.jpeg)
