Sáng 16/6 tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức cuộc họp tham vấn kỹ thuật về rà soát, điều chỉnh thiết kế thị trường điện cạnh tranh dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long cho biết đây là bước triển khai quan trọng nhằm thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Một trong những yêu cầu trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển thị trường điện, từng bước xây dựng thị trường điện cạnh tranh hiệu quả, khả thi và đúng lộ trình.
Sau quá trình rà soát, đánh giá kết quả vận hành thị trường điện cạnh tranh trong gần 14 năm qua, cuộc họp được tổ chức nhằm lấy ý kiến của các cơ quan quản lý, Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), các đơn vị điện lực và chuyên gia để làm rõ những vấn đề kỹ thuật, thực tiễn phát sinh, qua đó hiệu chỉnh thiết kế thị trường điện ở các cấp độ theo hướng khả thi và hiệu quả hơn.
Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng Giám đốc NSMO, cùng đơn vị tư vấn đã trình bày dự thảo rà soát, điều chỉnh thiết kế thị trường điện cạnh tranh, bao gồm hoàn thiện thiết kế thị trường bán buôn điện cạnh tranh, xây dựng thiết kế thị trường bán lẻ điện cạnh tranh và lộ trình triển khai tổng thể.
Theo dự thảo, khung nguyên tắc thiết kế thị trường điện bám sát chủ trương của Đảng và chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương, với các mục tiêu bảo đảm cung ứng điện, minh bạch trong giao dịch và phân bổ rủi ro, tăng khả năng quản trị rủi ro cho các đơn vị tham gia, đồng thời tạo tín hiệu đầu tư rõ ràng cho toàn ngành điện.
Lấy thị trường bán buôn làm nền tảng cho thị trường bán lẻ
Các đơn vị tham gia thống nhất quan điểm phát triển thị trường điện cạnh tranh theo lộ trình từng bước, không triển khai đồng loạt. Việc mở rộng thị trường cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện tiên quyết về cơ chế chính sách, hạ tầng kỹ thuật và xử lý những tồn tại phát sinh trong thời gian qua.
Theo NSMO, thị trường bán buôn điện cạnh tranh phải là nền tảng để từng bước phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh. Thị trường bán lẻ không được thiết kế như một cấu phần độc lập mà phải dựa trên mức độ hoàn thiện của thị trường bán buôn, đặc biệt khi mở rộng quyền lựa chọn đơn vị bán điện cho các nhóm khách hàng.
Một nguyên tắc xuyên suốt khác là bảo đảm tiếp cận mở, cung cấp dịch vụ công bằng cho tất cả các chủ thể tham gia thị trường, tránh ưu tiên hoặc ưu đãi không bình đẳng, đồng thời đặt yêu cầu bảo vệ quyền lợi khách hàng ở vị trí trung tâm trong mọi mô hình thị trường điện.
Tại cuộc họp, nhiều ý kiến chuyên sâu đã được đưa ra, tập trung vào khoảng cách giữa thiết kế hiện hành và thực tiễn vận hành thị trường điện. Các đại biểu đề xuất tăng tỷ trọng giao dịch trực tiếp trên thị trường điện, hoàn thiện cơ chế hợp đồng, thanh toán, dữ liệu, cơ chế giá và dịch vụ phụ trợ.
Các nội dung liên quan đến phương án chuyển tiếp hợp đồng mua bán điện (PPA) từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sang các Tổng công ty Điện lực, vai trò của EVN trong giai đoạn chuyển tiếp, trách nhiệm của các Tổng công ty Điện lực, cơ chế quản trị rủi ro, bảo đảm thanh toán và phân bổ chi phí cũng được thảo luận.
Theo ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, hoàn thiện thiết kế thị trường điện cạnh tranh là nhiệm vụ có phạm vi rộng và tác động lớn, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của cơ quan quản lý, đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện, EVN, PVN, TKV, các tổng công ty điện lực, đơn vị phát điện, khách hàng sử dụng điện lớn và các tổ chức liên quan.
Sau gần 14 năm vận hành thị trường điện cạnh tranh và từ năm 2019 triển khai thị trường bán buôn điện cạnh tranh, thị trường điện Việt Nam cần tiếp tục chuyển sang cấp độ phát triển mới. Những tồn tại và khó khăn đã được nhận diện tương đối đầy đủ, nhiệm vụ tiếp theo là xây dựng giải pháp triển khai đồng bộ, hiệu quả và kịp thời, tiến tới hoàn thiện thị trường bán buôn điện cạnh tranh và từng bước hình thành thị trường bán lẻ điện cạnh tranh tại Việt Nam.
