Khi trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục định hình lại bức tranh kinh tế tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, các doanh nghiệp đang đứng trước một bài toán cốt lõi: thu hẹp khoảng cách giữa tham vọng và giá trị thực, đảm bảo rằng các khoản đầu tư vào AI được chuyển hóa thành tác động kinh doanh cụ thể và có thể đo lường.
Để giải quyết vấn đề này, Hiệp hội Doanh nghiệp Malaysia tại Việt Nam (MBC) phối hợp cùng PwC Việt Nam và các hiệp hội doanh nghiệp quốc tế đã tổ chức hội thảo chuyên đề “Making AI Work: Turning Proof of Concept to Value (Đưa AI vào thực tiễn: Chuyển hóa từ Ý tưởng thành Giá trị)” tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 6/2026 vừa qua.
Phiên thảo luận với chủ đề đề “Từ thí điểm đến lợi nhuận – Điều gì thực sự đang cản trở doanh nghiệp mở rộng quy mô AI?”. Ảnh: PwC
Sự phân hóa hiệu quả trong ứng dụng AI
Theo kết quả từ Khảo sát CEO Toàn cầu thường niên lần thứ 29 - Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của PwC, 39% lãnh đạo doanh nghiệp ghi nhận AI đã tạo ra doanh thu bổ sung và 26% cho biết đã góp phần tối ưu chi phí, song khoảng một nửa vẫn chưa quan sát được tác động tài chính đáng kể. Nghiên cứu AI Performance của PwC tiếp tục cho thấy sự phân hóa này: gần 74% giá trị kinh tế từ AI được tạo ra từ 20% doanh nghiệp, trong khi phần lớn còn lại vẫn mắc kẹt ở giai đoạn thử nghiệm hoặc triển khai ban đầu.
Khoảng cách về hiệu quả này phản ánh thực trạng nhiều sáng kiến AI bị đình trệ sau giai đoạn thí điểm. Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Firdauz Othman, Tổng Lãnh sự Malaysia tại Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ: “Khoảng cách ngày càng lớn giữa tham vọng về AI và kết quả kinh doanh thực tế vừa là thách thức, vừa là cơ hội. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải vượt ra khỏi cách tiếp cận chỉ tập trung vào công nghệ, hướng tới một phương thức có cấu trúc hơn và lấy giá trị làm trọng tâm, đồng thời củng cố nền tảng dữ liệu, quản trị, nhân tài và mô hình vận hành để khai mở những kết quả thiết thực.”
Dịch chuyển trọng tâm từ thử nghiệm sang giá trị
Ông Vishy Narayanan, Lãnh đạo khu vực Châu Á – Thái Bình Dương về Chuyển đổi Số và Trí tuệ nhân tạo (AI) của PwC, đã đưa ra góc nhìn khu vực về xu hướng ứng dụng AI. Ông nhấn mạnh sự chênh lệch ngày càng rõ giữa mức độ triển khai AI trên diện rộng và các kết quả kinh doanh có thể đo lường. Tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, trọng tâm thảo luận hiện đang dịch chuyển từ việc ứng dụng đơn thuần sang hiệu quả hoạt động.
Trên toàn khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, chúng tôi đang chứng kiến một động lực rất lớn xoay quanh AI. Tuy nhiên, động lực này không tự động chuyển hóa thành giá trị. Thách thức hiện nay là làm thế nào để chuyển hóa đà tăng trưởng đó thành các kết quả kinh doanh có thể đo lường, thay vì chỉ dừng lại ở mức độ hoạt động hay thử nghiệm.
Các rào cản trong việc mở rộng AI hiện nay không chỉ giới hạn ở công nghệ mà còn mang tính tổ chức. Những hạn chế về chất lượng dữ liệu, khả năng tích hợp, mức độ sẵn sàng của hạ tầng dữ liệu và khoảng trống về năng lực nhân sự đang làm chậm quá trình triển khai. Việc đưa AI vào hoạt động thường ngày đòi hỏi sự điều chỉnh đồng bộ về hệ thống, quy trình và phương thức làm việc. Theo các chuyên gia, những doanh nghiệp đạt được tiến triển rõ rệt thường áp dụng cách tiếp cận có trọng tâm, ưu tiên một số ít trường hợp ứng dụng có tính tác động cao và gắn kết chặt chẽ với mục tiêu kinh doanh.
Quản trị và niềm tin cũng nổi lên như những trụ cột then chốt. Việc tích hợp AI có trách nhiệm (responsible AI) ngay từ giai đoạn đầu, cùng với thiết lập cơ chế sử dụng dữ liệu và quản lý rủi ro sẽ giúp nâng cao sự minh bạch. Định hướng cho giai đoạn tiếp theo, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chuyển dịch từ mô hình thử nghiệm sang mô hình lấy giá trị làm trọng tâm, ưu tiên danh mục đầu tư chiến lược, được hỗ trợ bởi nền tảng dữ liệu vững chắc và khuôn khổ quản trị hiệu quả.
